Yazar Hakkında

22 Mayıs 2018, 11:47

Marmara'nın Oksijeni

Marmara Denizi hepimizin gözbebeği. Değilse bile öyle olmalı. Çünkü dünyada tüm kıyılarıyla tek devlete ait olan tek iç denizdir Marmara.

Bundan 50 yıl, 100 yıl öncesini hayal etmeye çalışıyorum. Kim bilir ne güzeldi İzmit Körfezi mesela. O Bayramoğlu’nun çevresi, ister yelkenli, ister kürekli bir kayıkla kim bilir ne büyük keyif veriyordu. Fokların oynaştığı mağaraları, kılıçbalıkları, ıstakozları ile Marmara ne büyülü, ne hoş bir yerdi. Bugün Marmara’da kalan fokları saymak için herhalde ellerimizin parmakları yeter. Yetmezse ayaklarımızdan parmak borç alabiliriz ama daha fazlasına gereksinim var mı bilemiyorum. Gerçi İmralı çevresindeki seyir ve avlanma yasağı, balık çeşitliliğine olumlu katkı yaptı, 2 yıldır Gemlik Körfezi’nde uygulanan belirli tipte balıkçılık yasağı ise epey hayırlı sonuçlar vermekte. Lakin Marmara’nın kirlenmesi durmuyor, duramıyor.

            Elbette sanayi gelişecek, elbette insanoğlunun sanayi tesislerine gereksinimi var. Elbette sanayide çalışan insanların oturacağı evler inşa edilecek, eve ihtiyacımız var. Elbette bunların alt yapıları olacak, o da bir ihtiyaç. Ama sanırım hepimiz itiraf ederiz ki Marmara, uzun zaman boyunca foseptik olarak kullanıldı. O yetmedi, çöp kutusu zannettik. Sanayi geliştikçe, endüstriyel atıklar, bol miktarda kimyasal denize boca edildi, halen edilmekte. Balığın avlanması başka şey, kalan canlı türlerinin avlansalar-avlanmasalar yaşayabilmeleri için gerekli şartların sürüyor veya sürmüyor olması başka şey. Bunu neden söyledim?
Bakınız 1954’ten bu yana, sabırla ve bitmeyen bir azimle, her türlü zorluğu ve olanaksızlığı aşarak Marmara Denizi’ni bilimsel olarak inceleyen, hakkındaki tüm verileri kaydeden ve yayımlayan bir proje var: MAREM. (Marmara Denizi’nin Değişen Oşinografik Şartlarının İzlenmesi - Marmara Environmental Monitoring Project). Proje, 2006 yılından bu yana Sevinç-Erdal İnönü Vakfı bünyesinde çalışmalarını sürdürüyor. Başında Hidrobiyolog M. Levent Artüz var. 

2012 yılında Artüz, bir basın toplantısı düzenleyerek kamuoyunu uyarmış, Marmara’da durumun içler acısı olduğunu, pek çok yerde “oksijen oranının sıfır” olduğunun tespit edildiğini anlatmış, adeta haykırmıştı: “Marmara Denizi’nin başta en önemli göstergesi olan suda erimiş oksijen değerlerinde geçmiş senelere kıyasla, çok daha fazla alanda oksijensiz bölgelere rastlanmaktadır. Marmara, canlıların yaşayıp, büyüyüp, üreyeceği oksijen miktarına sahip değil. Marmara Denizi çok büyük risk altında; ciddi bir şekilde tür çeşitliliği erozyonuna uğramış vaziyette.
Bu, çok önemli bir çığlıktı. Biz denizciler bu çığlığı çevremize duyurmaya gayret ettik, ne kadar başarılı olduk bilemiyorum şu anda. Aradan 6 sene geçti. Yeni verileri bekliyoruz. Konuya ilgi duyanlar www.marem.org sitesindeki tonla veri ve bilgiden yararlanabilir.

Diyebilirsiniz ki, avlanma yasağı sayesinde çeşitlilik artıyor. Haklısınız, bu bir zenginleşmedir ama denizin kirlenmesi ve oksijenin azalması, yukarıda da belirttiğim gibi başka şeydir. Biz insanların başını çektiği besin zinciri gereği tüm canlılar bir şekilde beslenmek zorunda. Eğer besin olmaz veya kalmazsa, canlılar da hayatta kalmayı sürdüremezler. Ve işin en önemli tarafı, besin başta olmak üzere hayatın tümü, oksijene bağlıdır.
Şu durumda oksijenin ne olduğunu ve nasıl ve neden bittiğine göz atmakta yarar var.

Ana kirletici fosfattır. Fosfor formunda denize atılır. Nitrojen, yani azot ana kirletici değildir, kirletici olmak bir yana, atmosferimizin yüzde 78’ini nitrojen oluşturmaktadır. Ancak bunların varlığı, amonyak ve dışkının varlığının en belirgin kanıtıdır.

Çözülmüş halde denize dökülen azot ve fosfor bileşiklerini içeren besinler, fitoplankton adı verilen, yüzen mikroskobik deniz bitkilerinin gelişmesini sağlarlar. Bu fitoplanktonlar, besin zinciri içinde başka organizmalara yemek olur, onları besler veya ölür ve derinlere çökerek bakteriler tarafından tamamen ayrıştırılırlar. Yani ortadan kaldırılırlar. Bu kaderi paylaşmayan tek canlı türü yoktur. Bu ayrıştırma işlemi oksijen kullanır. Bizim konumuzda, olay denizde geçtiği için kullanılan oksijen denize aittir. Ölü organizma var, bakteri var ama oksijen yok olunca ne olur? Bakteriler öncelikle yedek oksijen ararlar. Mesela sülfatta bulunan oksijeni kullanmaya başlarlar. Elbette nihayetinde o da biter. Ekosistem (yani doğal kaynaklar) zamanla artan bu fitoplankton ve buna bağlı bakteri aktivitesinin yükünü kaldıramaz hale gelir ve elinde avucunda bulunan tüm oksijeni harcadıktan sonra iflas bayrağını çeker. Oksijen bitince de hayat biter.

Sayın Artüz ve pek çok bilim insanının Marmara için attığı çığlığın ardında bu korkutucu gerçek vardır.

Peki azot ve fosfor denize nasıl dökülür?

Türkiye nüfusunun yüzde 23’ü Marmara Denizi kıyısında yaşıyor. Bu, sabit yaşayanların oranı. Bir de iş için, turizm için gelip gidenleri katınca oran yüzde 25’in üzerine çıkıyor. Bütün bu insanlar, yani biz, yiyip içip, artıklarımızı denize boca ediyoruz. Nereye gidiyor bizim kanalizasyon? Marmara’nın etrafı sanayi. Sanayi demek kimyasal atık demek. Dereler, boyahanelerin ve diğer üreticilerin attıkları zehirli kimyasallarla bitmiş ve tükenmiş durumda. Derelerden su yerine kimyasal akıyor artık. Akarsuların rengi değişik, hepimiz de bunun farkındayız. O derelerin denize dökülmesi ayrı dert, dökülmeden önce tarlaların o derelerin sularıyla sulanması ve bizim de o suyla büyüyen zerzevatı satın alıp yememiz ayrı dert.

Bu sorunlar uzunca bir süredir söylenip duruyor ve ufak tefek kıpırtılar, olumlu gelişmeler de elbette oluyor. Ama derelerin içler acısı durumu, sanayinin neden olduğu kirlilik halen çözülebilmiş değil.

Bilim insanları “Marmara’da oksjien kalmadı” diye çığlık atarken çoğumuz öylece bakıyoruz, anlamıyoruz ne demek istediklerini. Sanırım şimdi biraz daha anlaşılır olmuştur.

Dedim ya, Marmara hepimizin gözbebeği. Değilse bile öyle olmalı. Marmara’nın kirlenmesi, kendi kalbimize hançer sokmaktan başka bir şey değildir zira.


                                                                                                                                                                                                                                                                                          ALARGA - Tayfun Timoçin

Alıntı: Deniz Ticaret Gazetesi

 

Yazarın Diğer Yazıları

Yeditepe Üniversitesi’nde Yelken Sporu Çalıştayı

Türkiye Üniversite Sporları Federasyonu (TÜSF) ile Türkiye Yelken Federasyonu (TYF) Yelken Komiteleri tarafından düzenlenen ''Üniversitelerde Yelken Sporu Konferansı ve Çalıştayı'' 22 Aralık Cumartesi günü yapılacak.

10.12.2018 23:23:52

TYF Atatürk Kupası 2. Hafta Yarışları Ödül Töreni İle Noktalandı

Bodrum Yalıkavak'ta 26 Kasım'da başlayan TYF Atatürk Kupası 420-470 ve Rüzgar Sörfü sınıfları RS:X, Techno 293 ile RS:One'da gerçekleşen yarışlarla tamamlandı.

3.12.2018 20:52:51

BAYK Güz Trofesi'nde Sayı Arttı Ama Yarış Olmadı

Bodrum'u savaş alanına çeviren ve hayatı felce uğratan sel, 27 teknenin kayıt verdiği BAYK Güz Trofesi'nin ikinci ayağını da vurdu.

20.11.2018 16:20:45

İDO Tüm İç Hat Seferlerini 'Zarar' Gerekçesi ile Durduruyor

İstanbul'un deniz ulaşımını ilgilendiren çok önemli bir karar alındı. İDO, özellikle dolar kurundaki artıştan kaynaklanan ekonomik nedenlerle 1 Aralık tarihinden itibaren tüm iç hat seferlerini durduracak.

18.11.2018 00:34:45

TAYK-MDK Sonbahar Kupası 39 Tekne ile Start Aldı

Türkiye Açıkdeniz Yarış Kulübü takviminde sezonun son mücadelesi olan ve Moda Deniz Kulübü işbirliğinde düzenlenen Sonbahar Kupası'nın ilk yarışı 39 teknenin katılımı ile başladı.

14.11.2018 10:45:45

Rus Yelkenciler Marmaris’ten Göcek’e Taşındı

16. Sonbahar Göcek Yarış Haftası ve 10 Kasım Atatürk Kupası 5-9 Kasım tarihleri arasında Göcek'te düzenleniyor.

6.11.2018 12:46:21

SportsBoat Türkiye Trofesi’ni Troy / One Design kazandı

Türkiye'de ORC sistemini kullanan tek sınıf olan SportsBoat'ta 2018 Türkiye Trofesi, 14 Ekim'de KYK ev sahipliğinde düzenlenen yarışlarla tamamlandı.

16.10.2018 18:22:31

TAYK 2018 Trofesi, MDK Kupası İle Sona Erdi

37 teknenin kayıt verdiği TAYK-MDK Kupası Yat Yarışı'nda start hattına 36 tekne geldi. Trofe takipçilerinden Orient Express VI ile Ameera Cheese'in katılmadığı mücadele 14-18 knot'lık poyrazda gerçekleşti. IRC sınıflarında Shak Shuka 3, Fenerbahçe1-Doğuş Yelken, Palamut/CPM, Columbia Alize-Keyfim 3.5, Jumbo, Destek'te Mikro Yazılım Cenoa gruplarında birinci oldu.

8.10.2018 17:12:14

Boğaz Yarışının Birincisi '' Shak Shuka 3 ''

Turkcell Platinum Bosphorus Cup'ta ilk gün Boğaziçi parkuru oldukça çelişmeli bir mücadeleye sahne oldu. IRC sınıflarında yarışan 40 tekne için konan ''En İyi Düzeltilmiş Zaman / BCT'' özel kupasını yaklaşık 14 deniz mili mesafeli rotayı ilk tamamlayan Hasan Utku Çetiner liderliğindeki Shak Shuka 3 ekibi kazandı. Genel birincilik kupası ise yarın sahibini bulacak.

30.9.2018 21:06:52

Tuzla Yelken ve Su Sporları Kulübü’nde Müjdeli Açılış

Yelken dünyamıza bir kulüp daha eklendi. Tuzla Yelken ve Su Sporları Kulübü'nün resmi açılışı Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Adnan Özbal'ın da katıldığı bir törenle yapıldı.

21.9.2018 14:17:36

Bosphorus Cup'ın Yarış İlanı Yayınlandı

Turkcell Platinum ana sponsorluğunda bu yıl 29-30 Eylül tarihlerinde 17'nci kez düzenlenecek olan Bosphorus Cup'ın Yarış İlanı yayınlandı ve geri sayım başladı.

18.9.2018 21:26:43

Arkas Aegean Link Regatta’nın Birincisi Arnes

Kuşadası, İzmir, Bodrum, Mersin, Foça, Urla ve Ankaralı yelkencileri Çeşme'de buluşturan Arkas Aegean Link Regatta, sürpriz bir sonuçla tamamlandı. Gerçekleşen üç yarışın ardından büyük kupayı, güçlü rakiplerini geride bırakan IRC2 grubundaki Arnes kazandı. Sakız-Çeşme arasında, düşük rüzgar nedeniyle rota kısaltması ile tamamlanan mücadele yarışın kaderini belirledi.

5.9.2018 23:40:19

''Türkiye Optimist Takım Şampiyonası'' İzmir'de Başladı

Yelkende Türkiye Optimist Takım Şampiyonası, İzmir'in Urla ilçesinde başladı.

10.8.2018 16:44:11

Dört Kadın Yelkenci 'Barışa Yelken' Açtı

Dört kadın yelkencinin dünyaya barış mesajı vermek için gerçekleştirdikleri, 44 gün süren Doğu Akdeniz-Kıbrıs Barış Seyri'nde çekilen fotoğraflardan oluşan "Barışa Yelken" adlı sergi, Muğla'nın Bodrum ilçesinde açıldı.

8.8.2018 11:29:55

Dalyan Marina'da Yat Bağlama Kapasitesi Arttırılıyor

İzmir'in Çeşme ilçesinde Belediye şirketi Çeştur tarafından işletilen Dalyan Marina'nın yat bağlama kapasitesinin arttırılması için çevresel etki değerlendirme (ÇED) toplantısı düzenlendi.

27.7.2018 16:22:47

Avrupa'nın En Büyük Yeşil Deniz Kaplumbağası Yeni Evinde

Bayrampaşa Forum AVM içerisinde bulunan SEA LIFE İstanbul, yaz tatilinde tüm çocukları yakın zamanda İtalya'dan Türkiye'ye getirilen ve Avrupa'nın en büyük yeşil deniz kaplumbağası olan Iggy'yi ziyaret etmeye davet ediyor.

20.6.2018 20:16:51

Burgan Leasing Bu Yıl da İnternational İstanbul Cup'ın Ana Sponsorluğunu Üstlendi

Burgan Leasing yelken sporuna verdiği desteği sürdürüyor. 12-13 Mayıs 2018 tarihlerinde İstanbul Caddebostan'da gerçekleştirilecek olan 4. International İstanbul Cup'ın ana sponsoru bu yıl yine Burgan Leasing oldu.

8.5.2018 21:32:20

Pera Eğitim'de Deniz Sezonu Erken Açıldı!

Pera Müzesi eğitim programları İstanbul'da Deniz Sefası: Deniz Hamamından Plaja Nostalji sergisi kapsamında çocuklara, gençlere ve yetişkinlere yönelik atölyeler sunuyor. Pera Eğitim'in yeni programında katılımcılar, atölyelerde deniz ve plaj kültürünün geçmişten günümüze tarihini inceliyor, ardından doğal ve organik malzemeler ile çalışarak kendi tasarımlarını ortaya koyuyor.

4.5.2018 21:12:08

İYK'DE BİLGİLENDİRME TOPLANTISI

İstanbul Yelken Kulübü'nün son Genel Kurul Toplantısı'nda alınan sonuçların iptali konusunda Azat Baykal tarafından açılan davaya ilişkin bir toplantı düzenlendi. İYK üyelerinin bilgilendirilmesi amaçlanan toplantı 5 Mayıs'ta yapılacak.

30.4.2018 22:38:01

OKYANUSU BİRLİKTE GEÇİYORLAR

Amatör denizci Cengiz Arslanoğlu, köpeğiyle beraber çıktığı dünya turuna devam ediyor.

26.4.2018 10:52:29

ACAR YATI MÜZE OLARAK ZİYARETE AÇILDI

Mustafa Kemal Atatürk'ün gezi teknesi olarak kullandığı 'M/G Acar', düzenlenen törenle 'Acar Müze Gemisi' olarak ziyarete açıldı.

19.4.2018 22:22:29

PALAMUT & CPM YELKEN TAKIMI HIZ KESMİYOR

Viaport Marina ve Türkiye Açıkdeniz Yarış Kulübü (TAYK) tarafınan bu sene üçüncüsü düzenlenen Fahir Çelikbaş Kupası Yat Yarışlarının ilk iki etabı 14-15 Nisan'da gerçekleşti. Palamut & CPM Yelken Takımı üç etap olarak planlanan yarışın ilk iki etabını genel klasmanda ikinci olarak tamamladı.

17.4.2018 22:56:28

İDO İLE ŞEHİT AİLELERİ VE ÇOCUKLARI BOĞAZ TURUNDA BULUŞTU

15 Nisan Pazar günü Bandırma'dan gelen şehit ailelerinin çocukları İDO ile keyifli bir Pazar günü geçirdiler. Bandırma Kaymakamlığı ve İDO işbirliği ile şehit ailesi çocukları için etkinlik düzenlendi.

16.4.2018 20:51:04

9. GELENEKSEL ERTUĞRUL FIRKATEYNİ ŞEHİTLERİ ANMA GÜNÜ GERÇEKLEŞTİRİLDİ

9.Geleneksel Ertuğrul Fırkateyni Şehitleri Anma Günü, baharın müjdecisi sakura çiçekleriyle renklenen Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi'nde gerçekleştirildi.

2.4.2018 18:00:21

BAU İlkbahar Trofe Kupası Yeni Sahibini Bekliyor

BAU İlkbahar Trofesi 2017?nin şampiyonu Enka Cheese takımının lideri Levent Peynirci, döner kupayı düzenlenen törenle yeni sahibine verilene dek organizasyona teslim etti.

23.3.2018 14:33:45

RODOS CUP 2018 YARIŞ HAZIRLIKLARI BAŞLADI

Rodos Offshore Yat Kulübü'nün bu sene 22.sini düzenlediği Rodos Cup 2018 için hazırlıklar başladı.

22.3.2018 21:59:22

MSC CRUISES TEKRAR TÜRKİYE'DE

Avrupa'nın en büyük gemi firması MSC Cruises yeniden Türkiye'ye geleceğinin müjdesini verdi. MSC Cruises 2019 yılı yaz dönemi için Ege-Adriyatik programlarında, Türkiye limanlarından İzmir ve Antalya'yı da programına dahil etti.

14.3.2018 12:08:22

Gemileri İzlemek

Gazetelerde köşe yazarları genelde ekonomi ve siyasi konularda yazarlarken son günlerde gemilerle alâkalı yazmaya başladılar.

8.3.2018 22:12:29

H.Erol Ersan'a Yapılan Sürpriz Doğum Günü

H. Erol ERSAN kimdir diyeceksiniz. Bugün 40 yaşın altında olanlar hatırlamayabilirler.

26.2.2018 10:02:30

Henüz yorum yazılmamış!

Yorum Yaz

500 adet karakter kaldı

Ekim Ayı Yat Yarış Takvimi

27 Eylül 2017

TYF Ekim Ayı Yat Yarış Takvimi

Bir Yelken Hikayesi

07 Aralık 2009

Slovenya - Çeşme arası 9 günde 900 deniz mili süren yolculuğun hikayesi

ÜYE GİRİŞİ

BANNER

Yelkenci İlan Ver

Yazarlar

Facebook

BANNER

Dalgacı - Günlük Yatılı Turlar ve Özel Organizasyonlar

BANNER

Tutku Sailing Yacht / 0533 164 99 60

BANNER

Limbo Denizcilik - Tekne İnşa ve Tamir Malzemeleri / 0532 296 77 75

BANNER

Dövmeliyim

BANNER

Deniz Eskisi | Deniz Antikacısı | DenizEskisi.com

BANNER

MarinTurk Marina'da kaçırılmayacak fırsatlar

BANNER

Captain’s Sailing, sizi 12 saatlik teorik eğitimlerle ilk başlangıç noktasından alarak kendi teknenizle tüm dünya denizlerinde seyir yapma beceri ve bilgisine yükselmenizi amaçlar.

BANNER

Özel İSTANBUL TIP MERKEZİ - 1998'den Bugüne Sağlıkla

BANNER

Yelken Eğitimi Atilla Gökova Sailing

BANNER

Eskiler ve Antikalar

BANNER

Kechi Sailing - Uluslarası sertifikasyonlara sahip çok yapılı ve esnek kadro sistemi ile sizler için en yakın, en kolayı hedefleyen bir anlayışla akademik danışman ve uzman denizci kadrosuyla hizmetinizdeyiz.

BANNER

StatCounter